Inhoud
In deze cursus leer je om de signalen in het gedrag te herkennen die hierbij horen. Ook leer je ze te scoren met verschillende diagnostische instrumenten. Je oefent met het toepassen van deze lijsten in praktijksituaties en met het geven van een begeleidings- of behandeladvies.
Het diagnosticeren van verstoorde gehechtheid vraagt om het leren signaleren van het verstoorde gehechtheidsgedrag. De best practice van Dekker-van der Sande en Janssen (2010) voor het diagnosticeren van gehechtheidsproblemen bij kinderen/jongeren met een visuele en/of verstandelijke beperking is een belangrijke richtlijn hiervoor. De cursus staat uitgebreid stil bij het gebruik van de Lijst Signalen van Verstoord Gehechtheidsgedrag, ontwikkeld door Boris en Zeanah (2005) en het volgen van het stappenplan zoals beschreven door Dekker-van der Sande en Janssen (2010). Hiermee kan gescreend worden of er signalen zijn van verstoorde gehechtheidsgedrag en kan advies worden gegeven m.b.t. vervolgdiagnostiek en/of behandeling. Dit stappenplan is gedeeltelijk overgenomen in de Richtlijn Problematische Gehechtheid voor de Jeugdzorg (2014).
- gehechtheidstheorie en stappenplan
- lijst Signalen van Verstoord Gehechtheidsgedrag (LSVG: afname en scoring)
- ontwikkelingsanamnese verstoorde gehechtheid
- kennismaking Clinical Observation of Attachment (COA) en gedragsobservatie
- kennismaking Disturbances of Attachment Interview (DAI) en Story Stem
- behandelmogelijkheden en begeleidingsadvies (o.a. mentaliseren bevorderende begeleiding voor begeleiders)
- bespreking van huiswerkopdracht - eigen casuïstiek
Doelstelling
Je verwerft kennis over gehechtheidstheorie en stappenplan, Lijst Signalen van Verstoord Gehechtheidsgedrag (LSVG: afname en scoring) en ontwikkelingsanamnese verstoorde gehechtheid. Tevens maak je kennis met het Clinical Observation of Attachment (COA), het Disturbances of Attachment Interview (DAI) en Story Stem. Tot slot leer je deze kennis toepassen in praktijksituaties aan de hand waarvan je begeleidings- of behandeladvies kunt geven.
Werkwijze
Theorie wordt afgewisseld met praktische oefeningen, onder andere met behulp van diagnostische meetinstrumenten.
Toetsing
De cursus wordt afgesloten met een toets en een praktijkopdracht.
Dag | Datum | Tijden |
---|---|---|
1 | 26 juni 2023 | 9:30 - 16:45 |
2 | 29 juni 2023 | 9:30 - 16:45 |
3 | 25 september 2023 | 9:30 - 16:45 |
NIP (K&J) / NVO (OG) en SKJ psychologen en orthopedagogen
Diagnostiek | 12 | In aanvraag |
Behandeling | 6 | In aanvraag |
Overige taken | 2 | In aanvraag |
Extra literatuurstudie | 18 | In aanvraag |
POH-GGZ
Nascholing praktijkondersteuners | 18 | In aanvraag |

Marieke Weijburg

Esther Tichgelaar
Verplicht aan te schaffen literatuur:
Dekker-van der Sande, F., & Janssen, C.G.C. (2010). Signaleren van verstoord gehechtheidsgedrag: Best practice voor het diagnosticeren van gehechtheidsproblemen bij kinderen/jongeren met een visuele en/of licht verstandelijke beperking. Amsterdam: Boom Lemma Uitgevers. ISBN 9789059313620. Te downloaden via: Signaleren van verstoord_10.indd (kennispleingehandicaptensector.nl).
Literatuurlijst:
Dekker-Sande, F. van der, & Janssen, C. (2010). Signaleren van verstoord gehechtheidsgedrag. Best practice voor het diagnosticeren van gehechtheidsproblemen bij kinderen/jongeren met een visuele en/of licht verstandelijke beperking. (pp. 23-71). Den Haag: Lemma. Gratis te downloaden via: Signaleren van verstoord_10.indd (kennispleingehandicaptensector.nl) (web artikel)
Feniger-Schaal R. Oppenheim D. - et.al. (2012). Parenting and Intellectual Disability. An Attachment Perspective. In J.A. Burack et al. (red.). The Oxford Handbook of Intellectual Disability and Devel.pdf
Zeanah, C.H., & Gleason, M.M. (2015). Annual Research Review: Attachment disorders in early childhood – clinical presentation, causes, correlates, and treatment. Journal of Child Psychology and Psychiatry, 56 (3), 206-222. (17 pagina’s)
Schuengel, C., de Schipper, J.C., Sterkenburg, P.S., & Kef, S. (2013). Attachment, intellectual disabilities, and mental health: Research, assessment, and intervention. Journal of Applied Research in Intellectual Disabilities. 26 (1), 34-46. (13 pagina’s)
Giltaij, H., Sterkenburg, P., & Schuengel, C (2016). Gehechtheidsstoornissen (Hoofdstuk 10). In Didden, R. et al (reds), Handboek Psychiatrie en Lichte Verstandelijke Beperking, pp 127-144. De Tijdstroom, Utrecht. (18 pagina’s)
IJzendoorn M.H. van (2008). Opvoeden ondersteunen met videofeedback. In M.H. van IJzendoorn. Opvoeding over de grens. Gehechtheid trauma en veerkracht (pp. 174-188). Boomacademic..pdf
Karsten M. Brok W. den Mollema N. - Sterkenburg P.S. (2013). Technologie tegen separatieangst. Markant oktober 30-33..pdf
Sterkenburg P. - Schuengel C. (2011). De gehechtheidsrelatie als buffer tegen stress. In J. Zevalkink - P. Sterkenburg (red.). Voor de verandering. Een psychodynamische kijk op ontwikkeling (pp. 87-99.pdf
Vink R. - IJzerman J. (2015). Mentaliseren kan je leren. Klik (maart 2015).pdf
Contacturen: 18
Zelfstudie: 15