Onder- of overprikkelde kinderen; diagnostiek en interventie

Basje Wentink en Martine Stallinga

In deze cursus leer je op een andere manier kijken naar gedrag; je leert onder- en overprikkeling herkennen en alternatieven bieden voor storend gedrag.

Werk jij met kinderen die niet stil kunnen zitten, waarbij kleding uitzoeken en eten een dagelijks terugkerend drama is of die regelmatig informatie missen? Of kinderen die constant wippen, wiebelen en friemelen, snel afgeleid zijn, grenzen van anderen overschrijden en niet kunnen samenwerken? Dat kan te maken met zintuiglijke prikkelverwerking (sensorische informatieverwerking). Een kind voelt zich niet fijn en kan zich niet concentreren als het last heeft van te weinig of te veel prikkels. Dit kind is onderprikkeld of juist overprikkeld en kan daardoor storend gedrag vertonen. 

Inhoud van de cursus

In de cursus gaan we met behulp van videomateriaal kijken naar gedrag met in ons achterhoofd dat een verstoorde prikkelverwerking de oorzaak kan zijn van storend gedrag. Je leert hoe het proces van prikkelverwerking in de hersenen verloopt en dat er een ‘prikkelfilter’ is, dat bepaald wat er met de geregistreerde prikkels gebeurt. Door gebruik te maken van een kijkwijzer: de ‘prikkelwijzer’, leer je in een aantal stappen (storend) gedrag typeren. Is het kind misschien onderprikkeld of overprikkeld? Wat doet het kind zelf om het gedrag te reguleren? Wat kun je als (beroeps)opvoeder aanbieden om de prikkelverwerking te ondersteunen? Aan de hand van - deels zelf ingebrachte - casussen gaan we aan de slag met het typeren van gedrag en met het beslissen of er een andere of aanvullende strategie nodig is, zodat het kind zich beter voelt en beter kan functioneren. Je leert activerende en kalmerende strategieën en hoe je deze kunt toepassen. Ook leer je of onder- of overprikkeld zijn een onderdeel is van bijvoorbeeld ASS, HSP, VB, AD(H)D en hoogbegaafdheid of dat het een met het ander verward kan worden.

Doelstelling

·       Je leert welke invloed zintuiglijke prikkelverwerking (ZiP) heeft op opgroeien en leren.

·       Je leert hoe gedrag er uitziet als ZiP niet goed werkt (je leert kijken door een ‘ZiP-bril’).

·       Je leert, met behulp van videomateriaal storend gedrag typeren; is een kind misschien onder- of overprikkeld?

·       Je leert direct beslissen of je ondersteuning moet bieden of dat het kind prima bezig is.

·       Je leert oplossingen te bedenken voor storend gedrag.

·       Je leert of onder- of overprikkeld zijn een onderdeel is van bepaalde stoornissen/persoonskenmerken of dat het een met het ander verward kan worden.

Werkwijze

De deelnemers krijgen videomateriaal te zien, zodat zij onder- en overprikkeld gedrag leren herkennen. Zij leren werken met een kijkwijzer, de ‘prikkelwijzer’. De deelnemers werken samen om verschillende opdrachten uit te voeren waarin zij onder- en overprikkeld gedrag leren typeren en zij leren strategieën uitkiezen voor onder- en overprikkelde kinderen. De deelnemers leren de ‘prikkelmeter’ kennen, waarmee kinderen zelf aan kunnen geven hoe zij zich voelen en wat zij nodig hebben.

Wijze van toetsing

De toetsing bestaat uit het doorlopen van de prikkelwijzer (diagnostisch- en behandelproces) naar aanleiding van een video: Deelnemers beschrijven naar aanleiding van de beelden:

  • Welk gedrag zie je dat met prikkelverwerking te maken kan hebben?
  • Is het kind onder- of overprikkeld?
  • Welk zelfregulerend gedrag laat het kind zien?
  • Wil je het kind strategieën aanbieden? Zo ja, benoem twee strategieën.
DatumTijden
29 april 20219:30 - 16:45

NIP (K&J) / NVO (OG) en SKJ psychologen en orthopedagogen

geldig van 23 mrt 2019—22 mrt 2022
Behandeling3Toegekend
Diagnostiek3Toegekend
Herregistratie6Toegekend

SKJ

geldig van 2 jul 2019— 2 jul 2022
Opleidingstraject jeugdzorgwerker/ jeugd- en gezinsprofessional10Toegekend

Hulpverleners (zowel op HBO-niveau als academisch geschoold) die in de praktijk werken met kinderen die storend gedrag vertonen.

Basje Wentink

Basje Wentink

Basje is kinderergotherapeut, specialist in zintuiglijke prikkelverwerking (ZiP) en in het behandelen van kinderen. Basje werkt sinds 1984 als ergotherapeut met kinderen in verschillende settingen. Zij is sinds 2008 werkzaam bij Ergotherapiepraktijk Ergo Actief.  Basje heeft ervaring binnen de kinderrevalidatie en het speciaal onderwijs.

Samen met collega Martine van Ergo Actief heeft zij regelmatig workshops en studiedagen gegeven over prikkelverwerking. Basje heeft ervaring met verschillende doelgroepen, hierbij  wordt er vaak gewerkt met interpreteren van gedrag en vaardigheden op basis van de prikkelverwerking. Basje werkt met kinderen binnen het ZML als het reguliere onderwijs. Daarnaast is ze onderdeel van kindteam Drachten, een samenwerkingsverband van meerdere disciplines die samen oplossingen zoeken voor kinderen met hulpvragen op meerdere gebieden.

Naast het geven van workshops voor 7 Zintuigen blijft haar basis het werken in Ergotherapiepraktijk Ergo Actief,  www.ergoactief.nl

Martine Stallinga

Martine Stallinga

Martine is kinderergotherapeut en gespecialiseerd in Zintuiglijke prikkelverwerking. Ze is als praktijkhouder in 2005 bij Ergo Actief gaan werken en heeft in 2006 een opleiding gevolgd rondom zintuiglijke prikkelverwerking.

Vanuit haar praktijk werkt ze op meerdere scholen voor zeer moeilijk lerende kinderen en begeleid daarnaast veel kinderen van het regulier onderwijs.

De afgelopen jaren is ze zich steeds meer gaan verdiepen in prikkelverwerking door middel van bijscholing met daarnaast in 2017 haar kinderspecialisatie waarin ze zich specifiek heeft verdiept in slaapproblemen en zindelijkheidsproblematiek.

Vanuit haar praktijk geeft ze samen met Basje regelmatig cursussen op het gebied van prikkelverwerking.  Daarnaast is ze onderdeel van kindteam Sneek, een samenwerkingsverband van meerdere disciplines die samen oplossingen zoeken voor kinderen met hulpvragen op meerdere gebieden.

De samenwerking met wiebelen en friemelen is een mooie aanvulling waarbij zowel ouders als leerkrachten in begrijpelijke taal een duidelijk beeld krijgen van zintuiglijke prikkelverwerking en daarnaast met praktische handvatten direct aan de slag kunnen.  

Verplicht aan te schaffen: (één van de twee)

Thoonsen, M., Lamp, C (2017). Wiebelen en friemelen thuis, over de invloed van zintuiglijke prikkelverwerking op opgroeien. Uitgeverij Pica. Hoofdstuk 1, 2, 4 en 5 (75 pagina’s)

OF

Thoonsen, M., Lamp, C (2015). Wiebelen en friemelen in de klas, over de invloed van zintuiglijke prikkelverwerking op leren. Uitgeverij Pica. Hoofdstuk 1, 2, 4, 5 en 6 (75 pagina’s)

Overige literatuur is online beschikbaar:

Een deel uit: Dunn, W. (2008). Leven met sensaties. Begrijp je zintuigen. Pearson.


Naar boven